Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΑΕΠΠ/1225/2020

Η προσφεύγουσα εταιρεία ζητά την ακύρωση ή άλλως την τροποποίηση της υπ' αριθμ. 570/2018 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΥΑΘ ΑΕ, η οποία αφορά την έγκριση του 1ου και 2ου Πρακτικού της Επιτροπής Διενέργειας του διαγωνισμού 10/2018. Το αντικείμενο της σύμβασης του διαγωνισμού είναι «Προμήθεια & Τοποθέτηση Τηλεέλεγχος και Αυτοματισμός του συστήματος Ύδρευσης της περιοχής εξυπηρέτησης της ΕΥΑΘ». Επίσης, η προσφεύγουσα επιδιώκει τον αποκλεισμό της παρεμβαίνουσας εταιρείας από τη διαγωνιστική διαδικασία, τη διατήρηση του αποκλεισμού της εταιρείας «……………….», την ανακήρυξή της ως προσωρινής αναδόχου του διαγωνισμού και την αναγνώριση κάθε άλλου νόμιμου μέσου.

Η α' προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που δεν την ανέδειξε προσωρινή ανάδοχο στο Τμήμα 3 του διαγωνισμού για τις «Επεμβάσεις σε δημοτικούς βρεφικούς, παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς για την προσαρμογή τους στο Π.Δ. 99/2017 στην 6η και 7η Δημοτική Κοινότητα του Δήμου», ζητώντας να αναδειχθεί στον εν λόγω αναδόχο. Η β' προσφεύγουσα προσβάλλει την μη ανάδειξή της ως προσωρινής αναδόχου στο Τμήμα 1 του ίδιου διαγωνισμού, το οποίο αφορά επεμβάσεις στις 1η, 2η και 3η Δημοτική Κοινότητα του Δήμου, θέλοντας να τροποποιηθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ώστε να κηρυχθεί αυτή ως ανάδοχος. Ο διαγωνισμός περιλαμβάνει τρία τμήματα με ξεχωριστές συμβάσεις και ο καθένας μπορεί να αναδειχθεί σε ένα μόνο τμήμα.

Η προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της απόφασης υπ’ αριθμ. 182/07.12.2018 του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Λιμένος Ηγουμενίτσας Α.Ε., η οποία ενέκρινε το πρακτικό της Επιτροπής Διενέργειας και Αξιολόγησης του Ανοιχτού Ηλεκτρονικού Μειοδοτικού Διαγωνισμού για τον δημόσιο διαγωνισμό έργου με αντικείμενο τις «Εργασίες Ανάπλασης στον Παλαιό Λιμένα Ηγουμενίτσας». Η προσφυγή επικεντρώνεται στην αποδοχή των προσφορών της Ένωσης Οικονομικών Φορέων και υπό σύσταση Κοινοπραξίας «...» και της Ένωσης «...», καθώς και στην ανάδειξη της τελευταίας ως προσωρινής αναδόχου του έργου, με αιτιολογία πλημμελή εκπροσώπηση και υποβολή δικαιολογητικών. Η προσφεύγουσα ζητά επίσης την ανακήρυξή της ως προσωρινής αναδόχου, θεωρώντας ότι η δική της προσφορά ήταν η τρίτη κατά σειρά έγκυρη προσφορά.

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων οικονομικός φορέας ζητά την ακύρωση της υπ’ αρ. 421/2018 Απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, με την οποία εγκρίθηκε το πρακτικό του Ηλεκτρονικού Ανοιχτού Διαγωνισμού και έγινε κατακύρωση στον παρεμβαίνοντα. Το αντικείμενο της σύμβασης ήταν η σύναψη σύμβασης έργου «Εργα Αναπλασης Πλατείας…» με εκτιμώμενη αξία 104.838,67 € (άνευ ΦΠΑ). Ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι ο παρεμβαίνων υποβάλλησε ληγμένα δικαιολογητικά ασφαλιστικής ενημερότητας και βεβαιώσεις ΤΕΕ, καθώς και ελλιπή ή άκυρα δικαιολογητικά σχετικά με το ανεκτέλεστο υπόλοιπο των εργολαβικών συμβάσεων. Επίσης, επικαλείται ότι ο παρεμβαίνων όφειλε να υποβάλλη ασφαλιστική ενημερότητα που να καλύπτει την έδρα της κοινοπραξίας στην οποία συμμετείχε.

Τροποποίηση – συμπλήρωση των διατάξεων του Π.Δ. 76/2010 «Προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας στην οδηγία 2008/43/ΕΚ της Επιτροπής της 4ης Απριλίου 2008 για την καθιέρωση, σύμφωνα με την οδηγία 93/15/ΕΟΚ του Συμβουλίου, συστήματος αναγνώρισης και εντοπισμού των εκρηκτικών υλών εμπορικής χρήσης» (Α΄ 140) σε συμμόρφωση προς την οδηγία 2012/4/ΕΕ της Επιτρο­πής της 22ας Φεβρουαρίου 2012 για την τροποποίηση της οδηγίας 2008/43/ΕΚ για την καθιέρωση, σύμφω­να με την οδηγία 93/15/ΕΟΚ του Συμβουλίου, συστή­ματος αναγνώρισης και εντοπισμού των εκρηκτικών υλών εμπορικής χρήσης.

Η α' προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που δεν την ανέδειξε προσωρινή ανάδοχο στο Τμήμα 3 του διαγωνισμού για τις «Επεμβάσεις σε δημοτικούς βρεφικούς, παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς για την προσαρμογή τους στο Π.Δ. 99/2017», ζητώντας να αναδειχθεί ως ανάδοχος. Παράλληλα, η β' προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση ή τροποποίηση της ίδιας απόφασης που δεν την ανέδειξε στο Τμήμα 1 του ίδιου έργου, επικαλούμενη παράβαση των όρων της διακήρυξης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά τρία τμήματα εργασιών ανακαίνισης και προσαρμογής παιδικών σταθμών σε διαφορετικές δημοτικές κοινότητες, με ξεχωριστή κατακύρωση ανά τμήμα.

Η Πράξη 270/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας και του σχεδίου σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης των Δράσεων «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2023» και «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ - ΑΝΑΚΑΙΝΙΖΩ ΓΙΑ ΝΕΟΥΣ», με αναθέτουσα αρχή το ΤΕΕ. Ενώ το Κλιμάκιο έκρινε επαρκείς τις διευκρινίσεις της αναθέτουσας Αρχής σχετικά με τα κριτήρια ποιοτικής επιλογής (κύκλος εργασιών, εμπειρία στελεχών) και την αιτιολόγηση της αύξησης του μοναδιαίου κόστους ανά αίτηση (140€ έναντι 124€), διαπίστωσε ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη χρηματοδοτική κάλυψη του έργου. Συγκεκριμένα, η ανακατανομή δαπάνης εντός του Έργου, η οποία οδήγησε στη δημιουργία του Υποέργου 17 (το αντικείμενο της σύμβασης), έγινε μέσω επικαιροποίησης του Τεχνικού Δελτίου Έργου (ΤΔΕ), αντί της νομίμως επιβαλλόμενης τροποποίησης της αρχικής Απόφασης Ένταξης του έργου. Ως εκ τούτου, κωλύθηκε η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με την ένωση οικονομικών φορέων που αναδείχθηκε προσωρινή ανάδοχος.

Συντήρηση και επισκευή σχολικών κτιρίων και αύλειων χώρων - συμπληρωματική σύμβαση...Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, οι εργασίες της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης δεν αποδεικνύεται ότι οφείλονται σε απρόβλεπτες περιστάσεις. Ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις εργασίες για την μεταστέγαση του σχολείου ΑΜΕΑ (όπως αναφέρεται στα συμβατικά τεύχη του έργου) ή ΤΕΕ Ειδικής Αγωγής (όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση), από κανένα στοιχείο του φακέλου δεν αποδεικνύεται το, επικαλούμενο αορίστως από την αναθέτουσα αρχή ως απρόβλεπτο, γεγονός της άρνησης «παραχώρησης» των επίμαχων εγκαταστάσεων, καθώς και ο χρόνος που τυχόν εκδηλώθηκε η άρνηση αυτή, ανεξαρτήτως του ότι δεν αποδεικνύεται σε τίνος την ιδιοκτησία ανήκουν οι εν λόγω εγκαταστάσεις. Αντιθέτως, το Κλιμάκιο εκτιμά ότι η αναθέτουσα αρχή όφειλε να έχει εξασφαλίσει τη νόμιμη κατοχή των εγκαταστάσεων πριν δημοπρατήσει και αναθέσει το αρχικό έργο. Εξάλλου, το τμήμα της αρχικής σύμβασης που αφορά την μετεγκατάσταση του ΤΕΕ Ειδικής Αγωγής, όπως προκύπτει από τα συμβατικά τεύχη, ήταν ανεξάρτητο από τα λοιπά τμήματα αυτής που αφορούσαν σε τεχνικές επεμβάσεις σε άλλα σχολεία. Επομένως, η αναθέτουσα αρχή, αντί να επιχειρήσει, με τους 1ο, 2ο και 3ο ΑΠΕ, την αντικατάσταση των προβλεπόμενων στην αρχική σύμβαση εργασιών, «προσαρμόζοντάς» τις στις απαιτήσεις του νέου χώρου, με αποτέλεσμα από ένα σημείο και πέρα να μην επαρκούν οι πιστώσεις και να «δημιουργείται» η ανάγκη σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης, μπορούσε να αποσπάσει το επίμαχο αντικείμενο από την αρχική σύμβαση και να το δημοπρατήσει χωριστά και σύμφωνα με τις νέες απαιτήσεις. Σε ό,τι αφορά τις λοιπές εργασίες των σχολείων … και …, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι οι εργασίες αυτές, πέραν του ότι δεν αποδεικνύεται ότι οφείλονται σε απρόβλεπτες περιστάσεις, αφορούν σε τεχνικές επεμβάσεις σε σχολεία διαφορετικά εκείνων που περιγράφονται στην αρχική σύμβαση και αποτέλεσαν αντικείμενο του διαγωνισμού και κατά τούτο μη νομίμως επιχειρούνται, αφού συνιστούν επέκταση του αντικειμένου της αρχικής σύμβασης. Εξάλλου, το δημόσιο συμφέρον, που προφανώς εξυπηρετείται με την ολοκλήρωση των εργασιών της ήδη εκτελούμενης εργολαβίας, δεν αναιρεί την υποχρέωση των αναθετουσών αρχών για ταχεία ολοκλήρωση των έργων και ιδίως στον ευαίσθητο τομέα της σχολικής στέγης καθώς και για τήρηση των διαδικασιών ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, οι οποίες έχουν επίσης θεσπιστεί για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Ως εκ τούτου, κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης στο σύνολό της.

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων οικονομικός φορέας επιδιώκει την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης στο σκέλος που αφορά την απόρριψη της προσφοράς του και τη ματαίωση του διαγωνισμού για το **Τμήμα 3** του έργου με τίτλο *«Επεμβάσεις σε δημοτικούς βρεφικούς, παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς για την προσαρμογή τους στο Π.Δ. 99/2017»*. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά εργασίες προσαρμογής παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών, με συνολική προϋπολογιζόμενη αξία **737.096,77 € (χωρίς ΦΠΑ)** για το Τμήμα 3. Ο προσφεύγων θεωρεί ότι ο αποκλεισμός του από τον διαγωνισμό λόγω καταδικαστικών αποφάσεων σε βάρος ενός μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας του για έκδοση ακάλυπτων επιταγών (το 2010) ήταν άδικος, καθώς οι πράξεις δεν σχετίζονταν με την τρέχουσα εταιρεία και η τριετής περίοδος αποκλεισμού είχε παρέλθει. Η ΑΕΠΠ απορρίπτει την προσφυγή, κρίνοντας ότι ο αποκλεισμός ήταν νόμιμος.

Ανάδειξη αναδόχου έργου....Δεδομένου ότι σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω: α) τόσο στη διακήρυξη όσο και στο ΕΕΕΣ του ελεγχόμενου διαγωνισμού δεν περιλαμβάνεται ως λόγος αποκλεισμού η περ. γ της παρ. 4 του άρθρου 73 του ν.4412/2016 («εάν η αναθέτουσα αρχή διαθέτει επαρκώς εύλογες ενδείξεις που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο οικονομικός φορέας συνήψε συμφωνίες με άλλους οικονομικούς φορείς με στόχο τη στρέβλωση του ανταγωνισμού»), β) η έννοια του σοβαρού επαγγελματικού παραπτώματος, το οποίο συνιστά εν προκειμένω σύμφωνα με την οικεία διακήρυξη υποχρεωτικό λόγο αποκλεισμού, ερμηνεύεται ευρέως, ειδικά δε όταν δεν περιλαμβάνονται στη διακήρυξη ειδικότερες εκφάνσεις του, όπως η αποφυγή στρέβλωσης του ανταγωνισμού, καλύπτοντας κάθε παραπτωματική συμπεριφορά που έχει αντίκτυπο στην επαγγελματική αξιοπιστία και το κύρος του οικονομικού φορέα, όπως η παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού, γ) ως δικαιολογητικά απόδειξης μη συνδρομής του σοβαρού επαγγελματικού παραπτώματος απαιτούνται, σύμφωνα με την οικεία διακήρυξη, πιστοποιητικά χορηγούμενα από τα αρμόδια επιμελητήρια και φορείς (ΤΕΕ, ΓΕΩΤΕΕ, ΕΕΤΕΜ), από τα οποία αποδεικνύεται ότι τα πρόσωπα με βεβαίωση του Μ.Ε.Κ., που στελεχώνουν την εργοληπτική επιχείρηση, δεν έχουν διαπράξει σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα, τα οποία και προσκομίστηκαν από την προσωρινή ανάδοχο, δ) στην προσωρινή ανάδοχο έχει επιβληθεί πρόστιμο από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, η δε σχετική απόφαση έχει δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως από 8.12.2017 (ΦΕΚ Β΄ 3104), ε) η ύπαρξη και μόνο απόφασης της Αρχής Ανταγωνισμού, με την οποία διαπιστώθηκε η παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού, δεν δύναται να οδηγήσει άνευ ετέρου στον αποκλεισμό του συμμετέχοντα οικονομικού φορέα και στ) η αναθέτουσα αρχή οφείλει να αξιολογεί τους κινδύνους που θα μπορούσε να διατρέξει, στην περίπτωση που αναθέσει τη σύμβαση σε προσφέροντα, του οποίου η ακεραιότητα ή η αξιοπιστία είναι αμφίβολη, το Κλιμάκιο κρίνει ότι πρέπει να παρασχεθούν έγγραφες διευκρινίσεις ως προς την τήρηση της διαδικασίας που προβλέπεται στις παρ. 7 έως 9 του άρθρου 73 του ν.4412/2016, και, ειδικότερα, ως προς την κλήση της ως άνω εταιρείας να προσκομίσει στοιχεία, προκειμένου να αποδείξει ότι έλαβε επανορθωτικά μέτρα επαρκή για την απόδειξη της αξιοπιστίας της (όπως διακοπή όλων των δεσμών με πρόσωπα ή οργανισμούς που εμπλέκονται στην παράνομη συμπεριφορά, μέτρα αναδιοργάνωσης προσωπικού, εφαρμογή συστημάτων υποβολής εκθέσεων και ελέγχου, δημιουργία δομής εσωτερικού ελέγχου για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης, έγκριση εσωτερικών κανόνων ευθύνης και αποζημίωσης – βλ. σημείο 102 του Προοιμίου της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ), ώστε να μην καταλείπεται αμφιβολία ως προς την ακεραιότητα και αξιοπιστία αυτής. Ενόψει των ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, πρέπει να αναβάλει την οριστική του κρίση, προκειμένου η αναθέτουσα αρχή να προσκομίσει τα, αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη, στοιχεία.