ΑΕΠΠ/1072/2020

Προμήθεια φίλτρων τεχτηντού νεφρού...Με την προσβαλλόμενη ......./2017 απόφαση της ΑΕΠΠ, στην οποία παρατίθενται οι ως άνω απόψεις της Αναθέτουσας Αρχής (βλ. § 5), απορρίφθηκε η αιτίαση, που αφορά τη σύνθεση της μεμβράνης, με την αιτιολογία ότι το Νοσοκομείο επιδιώκει την προμήθεια συγκεκριμένων κατηγοριών φίλτρων τεχνητού νεφρού, διαφοροποιούμενων ως προς τη σύνθεση της μεμβράνης τους, για να καλύψει συγκεκριμένες ιατρικές του ανάγκες, που συνέχονται με τη σύνθεση αυτής της μεμβράνης, και όχι την εν γένει προμήθεια φίλτρων τεχνητού νεφρού, η απαίτηση δε αυτή δεν προσκρούει στις διατάξεις της Οδηγίας 93/42/ΕΟΚ, ούτε θέτει εμπόδια στην ανάπτυξη του ανταγωνισμού (βλ. §§ 26, 27). Με την ίδια απόφαση απορρίφθηκε η αιτίαση, που αφορά τη μέθοδο αποστείρωσης, με την αιτιολογία ότι ο επιλεγείς με τη διακήρυξη τρόπος αποστείρωσης, ο οποίος μπορεί να επηρεάζει τη βιοσυμβατότητα της μεμβράνης, αφής στιγμής διαθέτει σήμανση CE, δεν προσκρούει στις διατάξεις της Οδηγίας 93/42/ΕΟΚ, ούτε θέτει εμπόδια στην ανάπτυξη του ανταγωνισμού (βλ. § 29), η δε αιτίαση σχετικά με τη φωτογραφική διάταξη του όρου Polynephron απορρίφθηκε, με την αιτιολογία ότι ο όρος αυτός όντως συνιστά κατοχυρωμένο εμπορικό σήμα της ιαπωνικής Εταιρείας ..............., ωστόσο ο προσβαλλόμενος όρος με σαφή τρόπο ορίζει ότι απαιτείται η προσφορά πολυσουλφόνης, όχι μάρκας ............, αλλά τύπου ............, όρος που ταυτίζεται με τον όρο ισοδύναμο και, ως εκ τούτου, δεν απαγορεύει τπν προσφορά ισοδύναμων προϊόντων (βλ. § 30)...Κατόπιν των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση και να ανασταλεί η εκτέλεση της προσβαλλόμενης απόφασης της ΑΕΠΠ και η ισχύς των επίμαχων όρων της διακήρυξης.

Η ανώνυμη εταιρεία προσφεύγουσα κατατέθηκε εναντίον της διακήρυξης του Γενικού Νοσοκοκομείου για προμήθεια φίλτρων αιμοκάθαρσης, ισχυριζόμενη ότι οι όροι αποκλείουν άδικα τα προϊόντα της. Ειδικότερα, κατέθεσε ότι η διακήρυξη περιέχει «φωτογραφικούς όρους» που αναφέρονται σε συγκεκριμένα εμπορικά σήματα μεμβρανών (όπως «...........», «...........», «.........») και μεθόδους αποστείρωσης (π.χ. «.........», «.......»), χωρίς τον όρο «ή ισοδύναμο», παραβιάζοντας τις αρχές ίσης μεταχείρισης και ελεύθερου ανταγωνισμού. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε προμήθεια 12 ειδών μεμβρανών φίλτρων για αιμοκάθαρση, με προϋπολογισμό 392.000 ευρώ (συνολικά για 2 έτη). Η ΑΕΠΠ δέχτηκε την προσφυγή, ακυρώνοντας τη διακήρυξη για 9 από τα 12 είδη, διότι οι όροι έκλειναν τη συμμετοχή προϊόντων με πιστοποίηση CE, χωρίς αντικειμενική αιτιολόγηση.

Στην προδικαστική προσφυγή ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση της διακήρυξης ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού για την 'ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΦΙΛΤΡΩΝ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΓΙΑ ΕΝΑ (1) ΕΤΟΣ' με εκτιμώμενη προϋπολογισθείσα δαπάνη 72.786,00 €. Ο προσφεύγων επικαλείται ότι οι όροι της διακήρυξης καθιστούν την συμμετοχή του αδύνατη, παραβιάζοντας τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και του υγιούς ανταγωνισμού. Ειδικότερα, υποστηρίζει ότι: (1) οι τεχνικές προδιαγραφές απαιτούν συγκεκριμένη χημική σύνθεση μεμβράνης παρεκκλίνοντας από τα ευρωπαϊκά πρότυπα, (2) κάποια ζητούμενα είδη αντιστοιχούν σε κατοχυρωμένα εμπορικά σήματα ορισμένης εταιρίας, και (3) ορίζεται τρόπος αποστείρωσης χωρίς να προβλέπεται στα πρότυπα. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά προμήθεια φίλτρων διαφορετικών ειδών συνθετικής μεμβράνης με συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές για τη διάλυση διαφόρων ιατρικών αναγκών.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα ζητά: 1) την ακύρωση της διακήρυξης που διενεργεί ανοικτός επαναληπτικός διαγωνισμός για την προμήθεια Φίλτρων Τεχνητού Νεφρού, επειδή ζητά φίλτρα συγκεκριμένης χημικής σύστασης με αναφορά σε εμπορικά σήματα, θέτει πρόσθετα κριτήρια που αλλοιώνουν το κριτήριο της χαμηλότερης τιμής, και απαιτεί αποστείρωση με δύο διαφορετικές μεθόδους· 2) την ακύρωση κάθε συναφούς πράξης ή παραλείψεως της αναθέτουσας αρχής· και 3) την αναστολή της διαγωνιστικής διαδικασίας μέχρι την έκδοση απόφασης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά προμήθεια φίλτρων αιμοκάθαρσης (διαφορετικών τύπων μεμβρανών όπως polysulfone, EVAL κ.ά.) για ιατρικές ανάγκες, με συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη 70.119 ευρώ.

Η αιτούσα εταιρεία, μέσω της προδικαστικής προσφυγής, επιδιώκει την ακύρωση της απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της αναθέτουσας αρχής, η οποία αποκλείει τα προσφερόμενα από αυτήν προϊόντα (ειδικά τα φίλτρα αιμοκάθαρσης με Α/Α 2, 6 και 7) από τη συνέχιση της δημόσιας διαγωνιστικής διαδικασίας για την 'Προμήθεια διατάξεων νεφρικής υποστήριξης' (Διακήρυξη 06/2017). Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια φίλτρων αιμοκάθαρσης τύπου POLYNEPHRON με συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές (όπως επιφάνεια μεμβράνης, συντελεστής υπερδιήθησης, καθάρσεις ουρίας κ.λπ.), προκειμένου να καλυφθούν οι νοσοκομειακές ανάγκες του Γενικού Νοσοκομείου Ελευσίνας 'Θριάσιο' με συνολική προϋπολογισμένη δαπάνη €203.506,46 (πλέον ΦΠΑ 13%). Η προσφυγή επικαλείται έλλειψη σαφούς αιτιολόγησης για τον αποκλεισμό των προϊόντων της και αντικοινωνικότητα των κριτηρίων επιλογής.

Η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση συγκεκριμένων όρων και απαιτήσεων της υπ’ αριθμ. ***** Διακήρυξης, η οποία εκδόθηκε στο πλαίσιο του δημοσίου ανοικτού ηλεκτρονικού Διαγωνισμού με τίτλο «******», εκτιμώμενης αξίας 184.469,80€ (χωρίς ΦΠΑ). Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια φίλτρων αιμοκάθαρσης με συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές, όπως συγκεκριμένοι τύποι μεμβρανών, μέθοδοι αποστείρωσης και πρόσθετα κριτήρια. Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι οι όροι αυτοί περιορίζουν τον ανταγωνισμό και καθιστούν αδύνατη ή ουσιωδώς δυσχερή τη συμμετοχή της στον διαγωνισμό, παραβιάζοντας τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και του ελεύθερου ανταγωνισμού.

Προμήθεια ιατρικών ειδών...Ως εκ τούτου η προσφεύγουσα εταιρεία προσφέροντας για το είδος αυτό ένα μόνο τύπο μεμβράνης, …., δεν καλύπτει τον υπόψη όρο της διακήρυξης για προμήθεια και τύπων μεμβράνης …. ή ισοδύναμο και ….. ή ισοδύναμο, η προμήθεια των οποίων κρίνεται αναγκαία σύμφωνα με το προρρηθέν Πρακτικό 3 της Επιτροπής αξιολόγησης (βλ. σκέψη 6 της παρούσας). Περαιτέρω και αναφορικά με την απόρριψη της προσφορά της προσφεύγουσας για το είδος με α/α 2 φίλτρα Β2 όπως προκύπτει από το Παράρτημα ΙΙ «Τεχνικές Προδιαγραφές» της διακήρυξης για το είδος αυτός ζητούνταν φίλτρα με μεμβράνες Πολυσουλφόνης με υδρόφιλο Αριθμός απόφασης: 20 / 2020 13 στρώμα γέλης ή ισοδύναμο, …. ή ισοδύναμο, ….. ή ισοδύναμο και Πολυσουλφόνη …… ή ισοδύναμο. Συνεπώς, νομίμως απερρίφθη η προσφορά της προσφεύγουσας για το είδος αυτό, αφού προσέφερε ένα μόνο τύπος μεμβράνης, πολυαιθερική σουλφόνη +pvp, ενώ και σύμφωνα με τους όρους της διακήρυξης τα διαφορετικά ζητούμενα είδη μεμβράνης ανά κατηγορία φίλτρων δεν ζητούνται εναλλακτικά, αλλά αθροιστικά, κατά τα ανωτέρω. 11. Επειδή, κατ’ ακολουθίαν η υπό κρίση Προσφυγή θα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη, νόμω και ουσία, σύμφωνα με ό,τι κρίθηκε ανωτέρω, το παράβολο, δε, που κατέθεσε η προσφεύγουσα να καταπέσει (άρθρο 363 παρ. 5 του Ν. 4412/2016 και 5 παρ. 5 του Π.Δ. 39/2017). 

Η προσφεύγουσα εταιρεία, μέσω της προδικαστικής προσφυγής της, αίτησε την ακύρωση συγκεκριμένων τεχνικών προδιαγραφών της διακήρυξης του δημοσίου διαγωνισμού για την προμήθεια φίλτρων τεχνητού νεφρού (διατάξεων νεφρικής υποστήριξης). Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την προμήθεια φίλτρων αιμοκάθαρσης για το Γενικό Νοσοκομείο, με συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη 240.005,41€ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Η προσφεύγουσα επέκρινε ότι οι προδιαγραφές περιορίζουν αθέμιτα τον ανταγωνισμό, καθώς απαιτούν συγκεκριμένες χημικές συνθέσεις μεμβρανών ή εμπορικά σήματα, αποκλείοντας έτσι προϊόντα με πιστοποίηση CE που κυκλοφορούν νόμιμα στην ΕΕ, παραβιάζοντας την κοινοτική και εθνική νομοθεσία.

Η προσφεύγουσα εταιρεία, με την προδικαστική προσφυγή της, αίτησε την ακύρωση της απόφασης που απορρίπτει την προσφορά της για το τμήμα 2 «Πολυθρόνες Αιμοκάθαρσης» του διαγωνισμού προμήθειας ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού συνολικής αξίας 404.000€. Επιπλέον, ζήτησε τη διόρθωση της αποδοχής των δικαιολογητικών συμμετοχής και της τεχνικής προσφοράς άλλων συμμετεχουσών εταιρειών, ισχυριζόμενη ότι παραβιάζονται οι όροι της διακήρυξης και η νομοθεσία για δημόσιες συμβάσεις. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την προμήθεια συστημάτων βιοϊατρικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων μηχανημάτων τεχνητού νεφρού, πολυθρόνων αιμοκάθαρσης, κλιβάνων ταχείας αποστείρωσης, αναπνευστήρων ΜΕΘ και άλλου εξοπλισμού.

Προμήθεια ειδών...Επειδή, αναφορικά με τον δεύτερο λόγο προσφυγής, όπως αναλύεται στις σελ. 31-33, υπό «7. Η απαίτηση για συγκεκριμένο τρόπο αποστείρωσης», η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι οι επίμαχες τεχνικές προδιαγραφές της διακήρυξης έχουν τεθεί παράνομα και συνεπώς είναι ακυρωτέες, καθώς η εν λόγω απαίτηση βάλλει ευθέως κατά της σήμανσης των προσφερόμενων από αυτήν προϊόντων με σήμανση CE, καθώς στα σχετικά ευρωπαϊκά πρότυπα δεν γίνεται ουδεμία απολύτως μνεία στον τύπο της αποστείρωσης, αλλά απλά απαιτείται να υπάρχει αποστείρωση με έναν (όχι περισσότερους) από τους εγκεκριμένους τρόπους αποστείρωσης, στους οποίους περιλαμβάνεται και η Αριθμός Απόφασης: 54/2020 27 αποστείρωση με ακτινοβολία γ΄, την οποία διαθέτουν τα προσφερόμενα από την προσφεύγουσα είδη. Επί του ανωτέρω λόγου προσφυγής, η αναθέτουσα αρχή, αναφέρει τα αναλυτικώς εκτιθέμενα ανωτέρω στη σκέψη 23 της παρούσας, στην οποία παραπέμπουμε προς αποφυγή άσκοπων επαναλήψεων. Όπως πρόσφατα έγινε δεκτό από την Α.Ε.Π.Π. (βλ. ΑΕΠΠ 1263/2019) η απαίτηση για συγκεκριμένη μόνο μέθοδο αποστείρωσης των προς προμήθεια φίλτρων συνιστά πρόσθετη ειδική προδιαγραφή πέραν των προβλεπομένων βάσει του εγκεκριμένου προτύπου των προς προμήθεια ειδών, στο οποίο η διακήρυξη παραπέμπει, η οποία τέθηκε ως υποχρεωτική στον διαγωνισμό, παρόλο που κριτήριο ανάθεσης της σύμβασης ορίζεται η χαμηλότερη τιμή, και, ως εκ τούτου, τέθηκε κατά παράβαση των προεκτεθεισών διατάξεων του Ν. 4412/2016 και της ΔΥ8δ/Γ.Π.οικ.130648/30-9-2009, καθώς αποκλείει από τον διαγωνισμό είδη φίλτρων που καίτοι φέρουν σήμανση CE, συνεπώς πιστοποιείται ότι καλύπτουν τις βασικές προδιαγραφές του εγκεκριμένου προτύπου για την επίθεση της σήμανσης CE, δεν διαθέτουν τον αναφερόμενο τύπο αποστείρωσης .... Και τούτο, μολονότι από τους όρους της διακήρυξης προκύπτει ότι τα προσφερόμενα είδη πρέπει να φέρουν σήμανση CE, κατά τα ανωτέρω, και δεν προκύπτει, ούτε η αναθέτουσα αρχή ισχυρίζεται, ούτε αποδεικνύει το αντίθετο, ότι για την θέση της σήμανσης CE στα ζητούμενα φίλτρα απαιτείται η αποστείρωσή τους να πραγματοποιείται αντίστοιχα μόνο με τη μέθοδο ..., ούτε ότι η αναθέτουσα αρχή έθεσε τις απαιτήσεις για την επίθεση της σήμανσης CE των υπό προμήθεια φίλτρων υπό διερεύνηση, ενημερώνοντας σχετικώς τον αρμόδιο εθνικό οργανισμό (Ε.Ο.Φ.) προκειμένου να κινηθεί και ολοκληρωθεί η οικεία διαδικασία διασφαλίσεως (πρβλ. Σ.τ.Ε. 1654/2011 επτ., 491/2012), λόγω κινδύνων στην ασφάλεια των ασθενών από την μέθοδο αποστείρωσης των υπό προμήθεια φίλτρων με άλλες μεθόδους αποστείρωσης εκτός του αναφερόμενου τύπου .... Και υπό την εκδοχή, άλλωστε, ότι η θέση της επιπρόσθετης αυτής απαίτησης, μπορεί να θεωρηθεί ότι νομίμως τέθηκε, καίτοι αποκλείονται φίλτρα που φέρουν σήμανση CE και συμφωνούν με εγκεκριμένα πρότυπα προδιαγραφών των προς προμήθεια ειδών, αλλά δεν διαθέτουν αυτή τη μέθοδο αποστείρωσης, λαμβανομένου  υπόψη ότι δεν αιτιολογείται επαρκώς στα έγγραφα της σύμβασης ότι ο αποκλεισμός άλλων μεθόδων αποστείρωσης είναι αναγκαίος και αναλογικός για τους σκοπούς της δημοπρατούμενης προμήθειας, μη νόμιμα δεν συνοδεύεται τουλάχιστον από τον όρο «ή ισοδύναμο», κατά την έννοια που εκτέθηκε ήδη ανωτέρω στις σκέψεις 25-26 της παρούσας. Κατά συνέπεια, από τα υπό προμήθεια φίλτρα αναιτιολόγητα αποκλείεται ισοδύναμη μέθοδος αποστείρωσης της μεθόδου ... κατά παράβαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης και της απαγόρευσης των διακρίσεων, καθώς και της αρχής της αναλογικότητας (ΣτΕ 189/2015, ΕΑ 124/2015, 9/2015, 354/2014). Κατά συνέπεια, ενόψει των ανωτέρω εκτεθέντων, ο δεύτερος λόγος προσφυγής πρέπει να γίνει δεκτός ως νόμω και ουσία βάσιμος και αντίστοιχα κρίνονται απορριπτέοι οι αντίθετοι ισχυρισμοί της αναθέτουσας αρχής.