Αριθμός Πρωτοκόλλου: 2822.30-2/70954/2026

Τροποποίηση της υπό στοιχεία Φ.841/26674/Σ.4145/07-03-2023 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Εθνικής Άμυνας «Καθορισμός ύψους, όρων και προϋποθέσεων χορήγησης της προσαύξησης του επιδόματος ιδιαιτέρων συνθηκών εργασίας για τα πληρώματα των πολεμικών πλοίων που βρίσκονται σε αποστολή και για το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων που εκτελεί ειδική αποστολή» (Β’ 1425).

Καταβολή αποδοχών...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 2, το Κλιμάκιο κρίνει ότι ο υπάλληλος δικαιούται την οικογενειακή παροχή για το μήνα Σεπτέμβριο του έτους 2018, δεδομένου ότι το τέκνο του δεν είχε συμπληρώσει το 24ο έτος της ηλικίας του, περαιτέρω δε φοιτούσε σε μεταπτυχιακό κύκλο σπουδών χωρίς να έχει υπερβεί τον ελάχιστο αριθμό των αναγκαίων για την απονομή του τίτλου σπουδών εξαμήνων, απορριπτομένου ως αβασίμου του λόγου διαφωνίας του αναπληρωτή Επιτρόπου ότι η χορήγηση της οικογενειακής παροχής γίνεται αποκλειστικά για τέκνα που φοιτούν σε οποιοδήποτε φορέα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μόνο για την απόκτηση του βασικού πτυχίου και όχι τίτλου μεταπτυχιακών σπουδών. Και τούτο διότι το άρθρο 15 του ν. 4354/2015 δεν αποκλείει τη χορήγηση της οικογενειακής παροχής για τέκνα που φοιτούν σε μεταπτυχιακό κύκλο σπουδών, αρκεί να μην έχουν συμπληρώσει το 24ο έτος της ηλικίας τους, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 15 του ως άνω ν. 4354/2015, και τον ελάχιστο αριθμό των αναγκαίων για την απονομή του τίτλου σπουδών εξαμήνων, περαιτέρω δε στη «μεταλυκειακή εκπαίδευση» περιλαμβάνεται και η φοίτηση σε μεταπτυχιακό κύκλο σπουδών.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δαπάνη είναι νόμιμη, πλην όμως αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί λόγω λήξης του οικονομικού έτους 2018, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.

Προσωπικό Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής. Δυνατότητα αποσπασματικής χορήγησης της τρίμηνης προσαύξησης της άδειας ανατροφής τρίτου τέκνου. Δυνατότητα επέκτασης της άδειας ανατροφής μετά τη συμπλήρωση του έκτου έτους της ηλικίας του τέκνου.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Δεν είναι επιτρεπτή η χορήγηση επιπλέον άδειας ανατροφής τριών μηνών σε τρίτεκνους γονείς – στελέχη του Λιμενικού Σώματος ή της Ελληνικής Ακτοφυλακής, οι οποίοι έχουν ήδη λάβει άδεια ανατροφής για το τέκνο αυτό, προ της δημοσιεύσεως του ΠΔ 80/2015. Η εννεάμηνη άδεια ανατροφής δεν επιτρέπεται να επεκτείνεται μετά τη συμπλήρωση του έκτου έτους της ηλικίας του τέκνου. Σε περίπτωση που το τέκνο συμπληρώνει το έκτο έτος της ηλικίας του σε μικρότερο των εννέα μηνών διάστημα από την υποβολή της σχετικής αίτησης, η άδεια ανατροφής χορηγείται μέχρι τη συμπλήρωση του έκτου έτους της ηλικίας του τέκνου, με αντίστοιχη σύντμηση του χρόνου αυτής (ομοφ.).

Καταβολή επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας:Με δεδομένα αυτά η καταβολή στους ανωτέρω υπαλλήλους του επιδόματος ανθυγιεινής εργασίας συνιστά αύξηση των αποδοχών τους, κατά την έννοια του άρθρου 27 του ν. 4354/2015, και θα πρέπει να υπολογιστεί για τη μείωση της προσωπικής διαφοράς που λαμβάνουν. Συνεπώς και ενόψει του ότι το ως άνω επίδομα υπολείπεται της προσωπικής διαφοράς τους, πλην της ..., μη νομίμως εντέλλεται η καταβολή του σε αυτούς. Όσον αφορά όμως στην...., ενόψει του ότι η προσωπική διαφορά της των 129,98 ευρώ υπολείπεται των 150 ευρώ, που δικαιούται ως επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας, θα πρέπει να καταβληθεί σε αυτήν το υπόλοιπο ποσό του επιδόματος των 20,02 ευρώ (150-129,98). Τέλος καμία επιρροή δεν ασκούν τα 2/63599/ΔΕΠ/5.10.2017 και 2/20865/ΔΕΠ/22.4.2016 έγγραφα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, όπου αναφέρεται ότι στην περίπτωση χορήγησης οικογενειακής παροχής ή επιδομάτων επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας ή απομακρυσμένων περιοχών, λόγω συνδρομής των όρων και των πραγματικών συνθηκών καταβολής τους, τα σχετικά ποσά δεν συμψηφίζονται με την υπάρχουσα προσωπική διαφορά, καθόσον με έγγραφα της διοίκησης δεν δύναται να τροποποιείται το περιεχόμενο διατάξεων νόμων, κατά τη θέσπιση των οποίων ο νομοθέτης γνώριζε την ύπαρξη των ως άνω επιδομάτων, πλην δεν επέλεξε να τα εντάξει στα επιδόματα που δεν συνιστούν αύξηση των αποδοχών των υπαλλήλων.

Ο.Γ.Α. – Επίδομα τρίτεκνης οικογένειας του άρθρου 6 παρ.1 του Ν. 3631/2008 – Εφάπαξ παροχή του άρθρου 1 παρ.1 του Ν. 3454/2006.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
α) Ο Ο.Γ.Α., ως αρμόδιος για την καταβολή της παροχής της διατάξεως του άρθρου 6 παρ.1 του Ν. 3631/2008, οφείλει στην περίπτωση υποβολής αιτήματος για τη χορήγηση του επιδόματος τρίτεκνης οικογένειας από γονέα με τέσσερα τέκνα, που δεν θεωρείται, όμως, πολύτεκνος κατά την έννοια του Ν. 1910/1944, να χορηγεί στον αιτούντα το επίδομα τρίτεκνης οικογένειας, εφόσον συντρέχουν στο πρόσωπο αυτού οι προϋποθέσεις του νόμου. (ομοφ.) β) Ο Ο.Γ.Α., στην περίπτωση που καταβάλλεται σε γονέα το επίδομα τρίτεκνης οικογένειας και εν συνεχεία ο δικαιούχος γονέας αποκτά τέταρτο τέκνο, πλην, όμως, δεν συντρέχουν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις για την απόκτηση της ιδιότητας του πολυτέκνου, δεν θα πρέπει να διακόπτει τη χορήγηση του επιδόματος τρίτεκνης οικογένειας. (ομοφ.) γ) Για την καταβολή της εφάπαξ παροχής αρκεί η μητέρα να απέκτησε τρίτο (ή τέταρτο κ.ο.κ.) εν ζωή τέκνο. Η γεγεννημένη δια της αποκτήσεως τρίτου ή τέταρτου κ.λπ. εν ζωή τέκνου αξίωση υπόκειται σε πενταετή παραγραφή, η οποία αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους, εντός του οποίου γεννήθηκε το τρίτο ή τέταρτο τέκνο κ.λπ. (ομοφ.) δ) Δεν μπορεί να χορηγηθεί η εφάπαξ παροχή στην μητέρα για το τρίτο και τέταρτο τέκνο της, που γεννήθηκαν στην Ελλάδα στις 20-2-2008 και 5-2-2009, πριν την απόκτηση υπ’ αυτής του «Ειδικού Δελτίου Ταυτότητας Πολιτικού Φυγάδα» και της «Άδειας Παραμονής Αλλοδαπού». (ομοφ.)

ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΕΠΙΔΟΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη νομική σκέψη που προηγήθηκε, το Κλιμάκιο κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από την Επίτροπο. Και τούτο, διότι η καταβολή στον φερόμενο στο ένταλμα ως δικαιούχο υπάλληλο του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας συνιστά αύξηση των αποδοχών του, κατά την έννοια του άρθρου 27 του ν. 4354/2015, και  πρέπει να υπολογιστεί για τη μείωση της προσωπικής διαφοράς που ο ίδιος λαμβάνει. Συνεπώς, και ενόψει του ότι το ως άνω επίδομα υπολείπεται της προσωπικής διαφοράς του, η οποία ανέρχεται στο ποσό των 301,84 ευρώ, μη νομίμως εντέλλεται η καταβολή του σε αυτόν. Εξάλλου, καμία επιρροή δεν ασκούν τα 2/20865/ΔΕΠ/22.4.2016 και 2/63599/ΔΕΠ/5.10.2017 έγγραφα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους που επικαλείται ο ..., στα οποία αναφέρεται ότι «στην περίπτωση χορήγησης οικογενειακής παροχής ή επιδομάτων επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας ή απομακρυσμένων περιοχών, λόγω συνδρομής των όρων και των πραγματικών συνθηκών καταβολής τους, τα σχετικά ποσά δεν συμψηφίζονται με την υπάρχουσα προσωπική διαφορά», καθόσον τα έγγραφα της διοίκησης δεν παράγουν δεσμευτικότητα ούτε μπορούν να τροποποιούν το περιεχόμενο διατάξεων νόμου.(...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δαπάνη, κατά την κρατήσασα στο Κλιμάκιο γνώμη, δεν είναι νόμιμη και, ως εκ τούτου, το ένταλμα αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί.

ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΕΠΙΔΟΜΑΤΟΣ:..Υπό τα δεδομένα αυτά και συμφώνως προς όσα έγιναν δεκτά σε προηγούμενες νομικές σκέψεις, το Κλιμάκιο άγεται στην κρίση ότι μη νομίμως χορηγούνται τα επιδόματα γάλακτος και θερινής εξοχής στους ασφαλισμένους του ... Και τούτο, διότι τα επιδόματα αυτά δεν ευρίσκουν ευθέως νόμιμο έρεισμα, λόγω της ακυρώσεως με την 3007/2010 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ημ/νία δημ/σεως 27.9.2010) της Φ.40433/18821/1279/3.12.2003 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, διά της οποίας εγκρίθηκε ο τελευταίος Κανονισμός του ... που προέβλεπε την καταβολή των επίμαχων επιδομάτων σε όλους τους ασφαλισμένους του Ταμείου, που συνιστά και το νόμιμο έρεισμα της αποφάσεως του Δ.Σ. περί καταβολής και προσδιορισμού των εν λόγω παροχών στο νυν εντελλόμενο ύψος. Εξ άλλου, ουδεμία ασκεί επιρροή επί της κρίσεως για τη νομιμότητα της δαπάνης ο προβαλλόμενος με το έγγραφο επανυποβολής του εντάλματος ισχυρισμός του ... ότι η 3007/2010 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας κοινοποιήθηκε στο Ταμείο μόλις στις 19.6.2012, καθόσον και αληθής υποτιθέμενος δεν ανατρέπει το γεγονός ότι πάντως από της δημοσιεύσεως της ως άνω ακυρωτικής αποφάσεως ανετράπη το νόμιμο έρεισμα των επίμαχων δαπανών. Περαιτέρω, οι εντελλόμενες δαπάνες δεν ευρίσκουν, ως εκ της ακυρώσεως και των δύο Κανονισμών (έτους 1998 και 2003), ευθέως έρεισμα στο ισχύον καταστατικό πλαίσιο του Ταμείου, εγκριθέν με την Α 9224/25.7.1957 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Κοινωνικής Πρόνοιας, το οποίο αφενός δεν προβλέπει ευθέως την καταβολή των εν λόγω επιδομάτων και αφετέρου έχει ως λειτουργικό σκοπό την εξασφάλιση υγιεινών συνθηκών εργασίας των ασφαλισμένων σε αυτό (βλ. άρθρο 2 περ. Ε΄ του Κανονισμού), χωρίς να εντάσσεται σ’ αυτόν η καταβολή επιδοματικών παροχών που κατατείνουν σε απλή χρηματική ενίσχυση των ασφαλισμένων. Τούτο δε, διότι η εξασφάλιση υγιεινών συνθηκών εργασίας στους ασφαλισμένους του Ταμείου επιτρέπει, κατά τα προεκτεθέντα, την χορήγηση κατ’ αρχήν εις είδος παροχών στους εν ενεργεία ασφαλισμένους του Ταμείου και δευτερευόντως, σε περίπτωση αιτιολογημένης αδυναμίας του ... για την χορήγηση αυτών, την καταβολή του ακριβούς αντιτίμου των ειδών ατομικής προστασίας, που για λόγους χρηστής διαχειρίσεως και οικονομικότητας θα επέβαλλε επιπροσθέτως την απόδοση λογαριασμού εκ μέρους των ληπτών ασφαλισμένων, προς εξασφάλιση της προσήκουσας διαθέσεως των ποσών για την πραγμάτωση των σκοπών του Ταμείου. Αντιθέτως και παρά τους ισχυρισμούς του ..., η περιοδική καταβολή βοηθήματος γάλακτος εν είδει επιδόματος καθώς και η καταβολή επιδόματος θερινής εξοχής σε όλους τους ασφαλισμένους του Ταμείου αδιακρίτως, δεν εξυπηρετεί κατά τρόπο άμεσο ή έστω έμμεσο τον ανωτέρω σκοπό του Ταμείου αλλά βαίνει πέραν αυτού, κατατείνοντας στην χρηματική αποκλειστικώς ενίσχυση των ασφαλισμένων, η οποία προβλέπεται από τον οικείο Κανονισμό ως μορφή κοινωνικής προνοίας, σε ειδικές περιπτώσεις (βλ άρθρο 2 περ. Β επ. αυτού), που ως εκ του δημοσιονομικού τους χαρακτήρα είναι στενά ερμηνευτέες. Ανεξαρτήτως δε αυτών, ούτε το ύψος των εν λόγω παροχών (270 ευρώ το τρίμηνο, ήτοι 90 ευρώ μηνιαίως, ως βοήθημα γάλακτος και 1000 ευρώ ετησίως ως επίδομα θερινής εξοχής) παρίσταται δικαιολογημένο, καθόσον από τις σχετικές αποφάσεις του ΔΣ του ... δεν προκύπτει ο τρόπος αποτιμήσεως των εν λόγω παροχών με στοιχεία της αγοράς, ούτως ώστε να καθίσταται εφικτός ο έλεγχος των εντελλόμενων ποσών, εξ επόψεως τηρήσεως του προσήκοντος μέτρου, και συνακόλουθα η τήρηση των άκρων ορίων διακριτικής ευχέρειας των οικείων οργάνων. (...)Κατ’ ακολουθίαν αυτών, οι εντελλόμενες με τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα δαπάνες δεν είναι νόμιμες και, ως εκ τούτου, τα εντάλματα αυτά δεν πρέπει να θεωρηθούν.

ΑΠΩΛΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΩΝ-ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Στην προκειμένη περίπτωση, από τα σύνολο των δικαιολογητικών που συνοδεύουν το επίμαχο χρηματικό ένταλμα, προκύπτουν τα εξής: Με την 62/2007 διακήρυξη του Ειδικού Αντικαρκινικού Νοσοκομείου .... (Ε.Α.Ν.Π.) «....», προκηρύχθηκε η διενέργεια πρόχειρου μειοδοτικού διαγωνισμού, προϋπολογισμού 35.000 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α. 19%), για την ανάθεση, για χρονικό διάστημα 1 έτους με δικαίωμα παράτασης 3 μηνών, των υπηρεσιών συντήρησης των 10 ανελκυστήρων του νοσοκομείου. Σύμφωνα με τους όρους της εν λόγω διακήρυξης (βλ. κεφάλαια 1 2 και 9 αυτής) οι προσφερόμενες από τους διαγωνιζόμενους μηνιαίες τιμές συντήρησης ανά ανελκυστήρα θα κάλυπταν το κόστος της προληπτικής και επανορθωτικής συντήρησης των ανελκυστήρων, συμπεριλαμβανομένης και της αξίας των απαιτούμενων ανταλλακτικών, πλην κινητήρων, πινάκων χειρισμών και inverter, το κόστος αγοράς των οποίων θα βάρυνε το νοσοκομείο. Ο εν λόγω διαγωνισμός κατακυρώθηκε στη μειοδότρια εταιρεία «…..» (βλ. 2/24.1.2008 απόφαση Δ.Σ. του Ε.Α.Ν.Π. «....»), με την οποία υπογράφηκε η από 1.2.2008 σχετική σύμβαση παροχής υπηρεσιών. Κατά την υλοποίηση του αντικειμένου της εν λόγω σύμβασης, διαπιστώθηκε ότι ο inverter του ανελκυστήρα Α9, το κόστος αγοράς του οποίου βάρυνε, κατά τα ανωτέρω συμφωνηθέντα, το νοσοκομείο, είχε καταστραφεί. Για την αντικατάσταση του εξαρτήματος αυτού συνήφθη, σε εκτέλεση των όρων της αρχικής συμβάσεως, η, από 13.8.2008, σύμβαση, με την οποία, η μεν συντηρήτρια εταιρεία ανέλαβε την υποχρέωση τοποθέτησης νέου  inverter, το δε νοσοκομείο ανέλαβε την υποχρέωση καταβολής σε αυτήν της αξίας του καινούργιου ανταλλακτικού, η οποία προσδιορίσθηκε στο συνολικό ποσό των 4.284 ευρώ. Στη συνέχεια, αφού η άνω εταιρεία τοποθέτησε στον ανελκυστήρα καινούργιο inverter, που προμηθεύτηκε από την εταιρεία εμπορίας ηλεκτρονικών εξαρτημάτων «…..», εκδόθηκε το επίμαχο χρηματικό ένταλμα για να της καταβληθεί, πέραν του κόστους της τακτικής συντήρησης των 10 ανελκυστήρων του νοσοκομείου για τους μήνες Απρίλιο έως Ιούλιο 2008 και Οκτώβριο 2008,  και το άνω συνολικό τίμημα των 4.284 ευρώ, που αυτή φέρεται ότι είχε πληρώσει στην εταιρεία «….» για την  αγορά του εν λόγω ανταλλακτικού. Όμως, στο ένταλμα αυτό δεν επισυνάπτεται, όπως κατά τα ανωτέρω (σκέψη 2) γενόμενα δεκτά απαιτείται, οιοδήποτε προβλεπόμενο από τις κείμενες διατάξεις (βλ. άρθρα 12 και 13 Κ.Β.Σ.) πρωτότυπο δικαιολογητικό – παραστατικό στοιχείο (τιμολόγιο ή απόδειξη λιανικής πώλησης του άνω εξαρτήματος της εταιρείας «…..» προς τη φερόμενη ως δικαιούχο), από το οποίο να αποδεικνύεται η απαίτηση της άνω συντηρήτριας (πιστώτριας) εταιρείας έναντι του νοσοκομείου για την καταβολή σε αυτή του κόστους αγοράς του inverter, δηλαδή η απόδοση σε αυτή βεβαίου και εκκαθαρισμένου χρέους, με αποτέλεσμα η επίμαχη δαπάνη να μην είναι κανονική και, κατ’ επέκταση, να μη δύναται να θεωρηθεί το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα, που, μεταξύ άλλων, τη συμπεριλαμβάνει.        

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:ζητείται η αναθεώρηση της 2246/2017 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, απορριπτικής αίτησης της ήδη αιτούσας Περιφέρειας…., για ανάκληση της 367/2017 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου​Με τα δεδομένα αυτά, το Τμήμα κρίνει ότι συντρέχουν στην προκειμένη περίπτωση οι προϋποθέσεις σύναψης της επίμαχης συμπληρωματικής σύμβασης. Και τούτο, διότι : α) η ανάγκη χρήσης της μεθόδου «δονητικής διείσδυσης» πράγματι ανέκυψε σε μεταγενέστερο της αρχικής μελέτης στάδιο, οφειλόμενη σε περιστάσεις που δεν ήταν δυνατό να προβλεφθούν, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο από 30.10.2017 έγγραφο της ΔΕΔΔΗΕ Βόλου. Επιπλέον, η  άρνηση πληροφόρησης σχετικά με το ακριβές σημείο διέλευσης του αγωγού της Π.Α., αποτελεί απρόβλεπτο γεγονός, διότι, ήταν μεν δυνατό η  Αναθέτουσα Αρχή να γνωρίζει ότι το δίκτυο αυτό έχει χαρακτηρισθεί απόρρητο και διέρχεται της περιοχής, δικαιολογουμένης, ως εκ τούτου, της μη παροχής στοιχείων κατά το στάδιο της σύνταξης της μελέτης και του διαγωνισμού, όπου η σχετική διακήρυξη λαμβάνει ευρεία δημοσιότητα, δεν μπορούσε, όμως, κατά την κοινή πείρα, η Αναθέτουσα Αρχή να προβλέψει, όπως βάσιμα προβάλλει η αιτούσα Περιφέρεια, και το γεγονός ότι κατά την εκτέλεση του έργου δεν θα παρέχονταν στον Ανάδοχο οι πληροφορίες σχετικά με την ακριβή διέλευση του δικτύου, οι οποίες μάλιστα, ενόψει του κινδύνου ατυχήματος λόγω ζημιάς στον αγωγό καυσίμων (εύφλεκτων υγρών), άπτονται της γενικότερης ασφάλειας της περιοχής και του έργου και κρίνονται απολύτως απαραίτητες για την εκτέλεσή του. Εξάλλου, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο 7645/31.10.2017 έγγραφο της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας ....-...., η αύξηση του κυκλοφοριακού φόρτου της Π.Ε.Ο. Λάρισας – Βόλου, οφειλόμενη στην αύξηση του τέλους διοδίων της Νέας Εθνικής Οδού σε συνδυασμό με την οικονομική δυσχέρεια των πολιτών, ένεκα της οικονομικής κρίσης, αποτελεί απρόβλεπτη περίσταση που δεν επιτρέπει την εκτροπή της κυκλοφορίας σε μια λωρίδα, προκειμένου να εκτελεσθούν οι επίμαχες εργασίες κατά τον προβλεπόμενο στη μελέτη τρόπο. Τέλος, όπως βασίμως προβάλλεται, η πρόβλεψη της μελέτης για τη διενέργεια των έργων με τις τάφρους και τον ταμιευτήρα της λίμνης στεγνά, αφορούσε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα εκτέλεσης των εργασιών, ήτοι έως το χειμώνα του 2011, κατά το οποίο πράγματι ούτε οι τάφροι χρησιμοποιήθηκαν, όπως προκύπτει από το προσκομισθέν φωτογραφικό υλικό και την από 29.7.2010 σύμβαση «Καθαρισμός τάφρων 7Τ- 2Τ και συμπληρωματικά έργα επαναδημιουργίας λίμνης Κάρλας» με χρόνο περαίωσης ενός έτους, ούτε η λίμνη υδροδοτήθηκε. Ωστόσο, η παράταση του αρχικώς προβλεφθέντος χρόνου περαίωσης των εργασιών λόγω έλλειψης χρηματοδότησης και η εφεξής χρήση των τάφρων για αρδευτικούς σκοπούς και για σκοπούς πλήρωσης του ταμιευτήρα της λίμνης, δεν ήταν δυνατό να προβλεφθούν κατά το χρόνο σύνταξης της μελέτης, η οποία, κατά την κοινή πείρα, εκπονείται βάσει δεδομένων που παραμένουν αμετάβλητα για συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, β) κατά την κοινή πείρα τα φαινόμενα κλοπών υλικών από χαλκό σε εκτελούμενα δημόσια έργα έχουν πράγματι ενταθεί σημαντικά κατά τα τελευταία έτη, όπως βασίμως επικαλείται η αιτούσα, λαμβανομένου δε υπόψη τόσο της ιδιαίτερα μεγάλης έκτασης του επίμαχου έργου όσο και του γεγονότος ότι η περιοχή εκτέλεσής του ευρίσκεται εκτός του αστικού ιστού, η επαρκής φύλαξή του καθίσταται αδύνατη, με αποτέλεσμα την επέκταση των κρουσμάτων κλοπών των μεταλλικών καλυμμάτων και των διαρρήξεων των αντλιοστασίων. Η εξέλιξη αυτή δεν ήταν δυνατό να προβλεφθεί, σύμφωνα με τους κανόνες της ανθρώπινης εμπειρίας και λογικής, κατά την εκπόνηση της μελέτης, η οποία, κατά το χρόνο σύνταξής της, υπήρξε ως προς τούτο πλήρης και ακριβής. Επομένως, τα εν λόγω απρόβλεπτα περιστατικά, τα οποία ανάγονται σε χρόνο μεταγενέστερο της μελέτης και δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα της Αναθέτουσας Αρχής, κατέστησαν αναγκαίες τις προκείμενες συμπληρωματικές εργασίες, οι οποίες νομίμως, ως εκ τούτου, ανατέθηκαν με την ελεγχόμενη συμπληρωματική σύμβαση, γ) οι ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες, όπως βασίμως προβάλλεται, κρίνονται απολύτως απαραίτητες για την άρτια ολοκλήρωση της κατασκευής του έργου. Και τούτο, διότι, πέραν της ανάγκης αποτροπής των κρουσμάτων κλοπών υλικών, αν δεν συμπεριληφθούν στην επίμαχη συμπληρωτική σύμβαση, θα απαιτηθεί να επαναληφθούν οι ίδιες εργασίες, όπως εκσκαφές, παράλληλα κ.λπ., επιχώσεις από άλλο εργολάβο, με δυσμενείς συνέπειες για την ομαλή εξέλιξη της επίδικης εργολαβίας, η οποία έχει καθυστερήσει υπέρμετρα ενώ, αντιθέτως, με την εκτέλεση της υπό κρίση συμπληρωματικής σύμβασης, θα συνεχιστεί απρόσκοπτα, αφού χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ 2014-2020 και, συγκεκριμένα, από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης. Ειδικότερα, ο διαχωρισμός της κατασκευής των συστημάτων παρακολούθησης από την κύρια σύμβαση θα δημιουργούσε μείζονα προβλήματα τεχνικής και οικονομικής φύσεως στην Αναθέτουσα Αρχή, καθόσον οι απαραίτητες ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες συνεπάγονται εκτεταμένες επεμβάσεις στις κτιριακές εγκαταστάσεις και τα δίκτυα του έργου, τα δε συστήματα παρακολούθησης αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα των εν λόγω εγκαταστάσεων και ουσιαστικά ενσωματώνονται σε αυτές. Επομένως, είναι τεχνικά προσφορότερο και οικονομικότερο να λάβουν χώρα όταν το έργο είναι υπό κατασκευή και όχι μετά την ολοκλήρωσή του. Συνακολούθως, εφόσον η δημιουργία συστημάτων παρακολούθησης, διαχείρισης και ασφάλειας του έργου νομίμως ανατίθεται με την ελεγχόμενη συμπληρωματική σύμβαση, νομίμως εντάσσονται στη σύμβαση αυτή και οι συναφείς μελέτες για την κατασκευή κέντρου ελέγχου για την ενοποίηση των εν λόγω επιμέρους συστημάτων παρακολούθησης – ελέγχου, διότι η απρόσκοπτη λειτουργία ενός τόσο μεγάλου έργου απαιτεί τη λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων, προκειμένου να συλλειτουργήσουν όλες οι δομές με ασφάλεια. Τούτο δε μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο με την κατασκευή του κέντρου ελέγχου για την ενοποίηση όλων των επιμέρους συστημάτων παρακολούθησης-ελέγχου, για τις ανάγκες τροφοδοσίας του ταμιευτήρα, της μεταφοράς του νερού από τη λίμνη στα αντλιοστάσια και της διανομής του στις ζώνες άρδευσης της περιοχής, τέλος, δ) εν προκειμένω, δεν νοείται η τυχόν κάλυψη της δαπάνης αύξησης των τιμών μετασχηματιστών, αεροφυλακίων και αντλητικών συγκροτημάτων από το κονδύλι των απροβλέπτων, το οποίο ανέρχεται στο ποσό των 250.633,73 ευρώ και αντιστοιχεί σε ποσοστό 9% του υπολοίπου φυσικού αντικειμένου κατασκευής του έργου, διότι η δαπάνη των απροβλέπτων των 250.633,73 ευρώ απαιτείται για να καλύψει τις ανάγκες ή και αυξομειώσεις που θα δημιουργηθούν μέχρι την ολοκλήρωση του έργου, σε αντίθετη δε περίπτωση, ήτοι της κάλυψης της ως άνω δαπάνης από τα απρόβλεπτα,  ακύρωνεται αυτός τούτος ο σκοπός του κονδυλίου των απροβλέπτων.Αναθεωρεί την 2246/2017 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.​Ανακαλεί την 367/2017 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου&